Fundacja dla Przejrzystości i Przewidywalności Decyzji Administracyjnych

Fundacja poprosiła o pomoc jak uświadomić Ministrowi Zdrowia konieczność merytorycznych uzasadnień decyzji refundacyjnych na setki milionów złotych. Oto efekty!

Ponad miesiąc temu Fundacja przedstawiła publicznie odpowiedź wiceministra M. Miłkowskiego na list otwarty Fundacji w sprawie braku uzasadnień pozytywnych decyzji refundacyjnych: o objęciu refundacją leków innowacyjnych i o podwyższeniu ceny leków refundowanych.

W swojej odpowiedzi Minister Zdrowia praktycznie nie odniósł się bezpośrednio do braku merytorycznych uzasadnień pozytywnych decyzji refundacyjnych, ale w uproszczeniu i parafrazując z języka urzędowego na polski (hej, to naprawdę trudne!) minister powiedział:

Jak się wam, obywatelu, nie podoba, to oddajcie sprawę do sądu administracyjnego, bo one są od rozstrzygania takich kwestii.

Łatwiej powiedzieć, a nawet sparafrazować, ale trudniej zrobić. Przecież Fundacja nie jest stroną ani nie została dopuszczona na prawach strony do żadnego postępowania refundacyjnego. 

Dlatego Fundacja poprosiła opinię publiczną o pomoc i wszelkie pomysły jak to zrobić. Bezpośrednia prośba o pomoc trafiła także do Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego – Krajowi Producenci Leków, Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA oraz dwóch organizacji pozarządowych: Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska i Warszawskiego Seminarium Aksjologii Administracji, które prowadzi projekt “Administracja pod kontrolą”. Osobiście dopytywałem też zaprzyjaźnionego eksperta prawnego, pana mecenasa Bartłomieja Kuchtę.

Fundacja nie będzie podawać autorów niżej opisanych pomysłów działań, pozostanie przy zagregowanym podziękowaniu wszystkim ludziom, którzy tak jak Fundacja i jej prezes chcieliby, aby decyzje o refundacji leków były bardziej przewidywalne i przejrzyste, a przez to sprawiedliwe, a którzy zechcieli wesprzeć dobrym słowem i pomysłem.  

Co można a czego nie warto robić na obecnym etapie w sprawie braku merytorycznych uzasadnień pozytywnych decyzji refundacyjnych? Oto lista, a dalej krótkie podsumowanie każdego punktu:

  1. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej doprowadzony do orzeczenia NSA.
  2. Interpelacje poselskie do Ministra Zdrowia.
  3. Petycja do Ministra Zdrowia. 
  4. Petycja do Sejmu.
  5. Petycja do Senatu.
  6. Wnioski o dopuszczenie do postępowań refundacyjnych.
  7. Wnioski do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego błędu.
  8. Zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków oraz naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej doprowadzony do orzeczenia NSA

Fundacja będzie kontynuować składanie wniosków o udostępnienie decyzji refundacyjnych w ramach Programu Monitorowania Decyzji Refundacyjnych. 

Dla niektórych wybranych postępowań Fundacja będzie składać wnioski szersze, obejmujące również inne dokumenty, np. protokoły z negocjacji zespołu negocjacyjnego, uchwały Komisji Ekonomicznej, notatki służbowe dla Ministra Zdrowia, rozstrzygnięcia Ministra Zdrowia z uzasadnieniem. W tych wybranych postępowaniach w razie całkowitego zakreślania uzasadnień i innych kluczowych informacji (tak jak to ma miejsce dotychczas) Fundacja złoży skargi na decyzje odmowne Ministra Zdrowia i zawalczy o poprawę przejrzystości tym razem aż do ostatecznego etapu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Doświadczenie 19 postępowań ze skarg Fundacji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym uczy, że uwzględnienie skargi przez WSA i uchylenie zaskarżonej decyzji nie zawsze oznacza rzeczywistą wygraną! W sumie rzeczywiście zdarzało się, że Sąd Wojewódzki uchylał decyzje Ministra Zdrowia z innych powodów niż wskazane w skargach Fundacji. Czasami wyglądało to trochę tak, jakby Minister Zdrowia (jego urzędnicy) z premedytacją popełniał błędy, które następnie wychwytywał Sąd Wojewódzki i na tej podstawie uchylał decyzje zwracając je do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Zdrowia. Mijały kolejne miesiące, a zakres udostępnianej informacji wcale nie ulegał poprawie. 

Teraz Fundacja jest gotowa na zmianę podejścia: nawet w sytuacji, gdy Sąd Wojewódzki uchyli decyzję, ale będą podstawy do złożenia skargi kasacyjnej, to taką skargę Fundacja złoży. 

Polacy zasługują na merytorycznie uzasadnione decyzje refundacyjne, którymi Minister Zdrowia wypełnia obowiązujące go przepisy prawa.

Interpelacje poselskie do Ministra Zdrowia

Fundacja kontaktowała się z posłami i posłankami z obszaru województwa małopolskiego, z kilkoma z nich się spotkała, podjęła też próby zainteresowania tematem posłów z sejmowej Komisji Zdrowia. Uzyskała kilka obietnic złożenia interpelacji w sprawie braku merytorycznych uzasadnień pozytywnych decyzji refundacyjnych. Z tej wielogodzinnej pracy są dwa konkretne efekty: interpelacja nr 12989 złożona 16.10.2020 przez posłankę Marcelinę Zawiszę “w sprawie wdrożenia postanowień dyrektywy przejrzystości w odniesieniu do decyzji refundacyjnych” oraz interpelacja nr 15794 złożona 30.11.2020 przez posłankę Agnieszkę Ścigaj “w sprawie wydawanych decyzji refundacyjnych”. Każda z tych interpelacji doczekała się odpowiedzi Ministra Zdrowia, które zostały szerzej omówione we wpisie Fundacji tutaj. Nigdy dość podziękowań dla obu pań posłanek, więc jeszcze raz dziękuję.

Każdy, kto przeczyta odpowiedzi Ministra Zdrowia, zobaczy, że twierdzi on nadal, że spełnia wymogi przepisów prawa, a do zapewnienia przejrzystości całkowicie wystarczają kryteria obejmowania refundacją w art. 12 ustawy o refundacji leków. 

Jak mawiał klasyk, nikt nie przekona nas, że to czarne jest białe. Nikt nie przekona Fundacji i mnie piszącego te słowa, że przejrzystość decyzji refundacyjnych zapewniają identyczne w każdej decyzji pozytywnej merytoryczne” kopiuj-wklej uzasadnienia ze sparafrazowanym art. 12 ustawy o refundacji. Dlatego Fundacja wysłała petycje do Sejmu i Senatu, o których krótko jest napisane poniżej, a więcej we wpisie tutaj.

Petycja do Ministra Zdrowia

W zasadzie petycja byłaby powtórzeniem listu otwartego, który Fundacja skierowała już do Ministra Zdrowia i uzyskała odpowiedź. Nie ma sensu powtarzanie działania tylko pod inną etykietą. Lepiej, jeśli Fundacja skupi się na nowych działaniach, które dają większe szanse na sukces.

List otwarty i odpowiedź Ministra Zdrowia zostały opublikowane i omówione przez Fundację – odpowiednio tu tu.

Petycje do Sejmu i Senatu

O ile potencjał petycji do Ministra Zdrowia Fundacja wykorzystała w formie listu otwartego, o tyle uważna lektura działań podejmowanych w odpowiedzi na różne petycje przez Sejm i Senat pokazuje, że może to być tzw. game changer. 

Fundacja zauważa, że zarówno Kancelaria Sejmu jak i Senatu korzystają z opinii odpowiednich biur legislacyjnych, a sprawowanie funkcji kontrolnej przez władzę ustawodawczą nad władzą wykonawczą było ostatnio przedmiotem bardzo intensywnych debat z udziałem największych prawniczych autorytetów w ramach równowagi władz (z ang. balance of powers).

Stąd Fundacja wiąże duże nadzieje z oboma złożonymi petycjami, a o mechanizmie i przyczynach tych nadziei wkrótce napiszemy szerzej

Dalsze działania z listy

Te dalsze działania Fundacja traktuje jako otwarte opcje w razie gdyby petycje do Sejmu i Senatu jednak nie dały rezultatu. 

Tymczasem trzymajmy kciuki za powodzenie petycji!

1 thought on “Fundacja poprosiła o pomoc jak uświadomić Ministrowi Zdrowia konieczność merytorycznych uzasadnień decyzji refundacyjnych na setki milionów złotych. Oto efekty!”

  1. Pingback: Petycje Fundacji do Sejmu i Senatu w sprawie braku merytorycznych uzasadnień pozytywnych decyzji refundacyjnych Ministra Zdrowia naprawdę mogą wiele zmienić. Zobacz dlaczego! – Fundacja dla Przejrzystości i Przewidywalności Decyzji Administrac

Comments are closed.