Fundacja dla Przejrzystości i Przewidywalności Decyzji Administracyjnych

Minister zachęca Fundację do skierowania braku merytorycznych uzasadnień decyzji refundacyjnych do sądu administracyjnego. Tylko jak to zrobić w sprawach, gdzie Fundacja nie jest stroną ani dopuszczona na prawach strony?

Pamiętacie list otwarty Fundacji do nowego Ministra Zdrowia, pana Adama Niedzielskiego, w sprawie braku merytorycznych uzasadnień decyzji pozytywnych o obejmowaniu refundacją leków innowacyjnych, a także odstępowania od uzasadnienia decyzji o podwyższeniu ceny leków refundowanych? Fundacja właśnie dostała odpowiedź sygnowaną przez podsekretarza stanu ds. leków, Macieja Miłkowskiego. Pełny tekst odpowiedzi jest dostępny tutaj.

Wprawdzie odpowiedź podpisał ten sam podsekretarz stanu, który sygnował wcześniejszą odpowiedź w tej sprawie, ale charakter tej odpowiedzi jest diametralnie inny.

Dla chętnych Fundacja udostępnia całą historię podnoszenia przez nią tematu braku merytorycznych uzasadnień decyzji refundacyjnych (wystarczy kliknąć tekst na czerwono aby otworzyć dany dokument):

2017-07-21 Fundacja pyta min. K. Radziwiłła o odstępowanie od uzasadnień decyzji o podwyższeniu ceny leku refundowanego.

2017-08-11 Odpowiedź MZ; wyłącznie przytoczone przepisy bez odniesienia do wątków merytorycznych.

2017-10-03 Fundacja prosi min. M. Czecha o doprecyzowanie czy podziela odpowiedź z 11.08.2020.

2017-11-17 Fundacja prosi premier B. Szydło o zajęcie się sprawą odstępowania od uzasadnienia decyzji o podwyższeniu ceny leków refundowanych.

2017-11-23 Pismo Fundacji przekazane Ministrowi Zdrowia z prośbą o udzielenie odpowiedzi.

2017-12-13 Odpowiedź podsekretarza stanu M. Czecha, ponownie przytoczone przepisy wzbogacone o bezpośredni adres do prezesa Fundacji.

2017-12-18 Fundacja występuje do Najwyższej Izby Kontroli.

2018-01-16 NIK odpowiada, że “będzie miała na uwadze przekazane informacje”.

2017-12-18 Fundacja występuje do Rzecznika Praw Obywatelskich.

2018-01-08 RPO odpowiada, że “nie sprawuje bezpośredniego i merytorycznego nadzoru nad działalnością Ministra Zdrowia” i “ma nadzieję, że zechce Pan zrozumieć kompetencje i ograniczenia działania Rzecznika”. Rozumiemy? Ależ oczywiście, że rozumiemy!

2019-10-07 Fundacja prosi premiera M. Morawieckiego o skorygowanie błędnego postępowania Ministra Zdrowia, które polega na braku merytorycznych uzasadnień decyzji pozytywnych o objęciu leków refundacją i o podwyższeniu ceny. 

2019-10-15 Pismo Fundacji przekazane Ministrowi Zdrowia.

2019-11-07 (doręczone 2019-11-25) Odpowiedź podsekretarza stanu w MZ, M. Miłkowskiego; sporo przytoczonych przepisów wraz z zarzutami niedziałania w interesie publicznym (niestety należy skonstatować, że taka retoryka w stylu “A u Was biją Murzynów” nie zmienia NIC w przedstawianych przez Fundację zastrzeżeniach merytorycznych).

2019-11-29 Odpowiedź Fundacji wraz z oświadczeniem jej prezesa.

2020-09-11 Fundacja wysyła list otwarty do nowego Ministra Zdrowia.

2020-10-13 Fundacja otrzymuje odpowiedź podsekretarza stanu M. Miłkowskiego; bardzo merytoryczna, z uznaniem roli kontrolnej partnerów społecznych Ministra Zdrowia i elegancką zachętą Fundacji do wystąpienia na drogę sądowo-administracyjną.

Nie jest rolą Fundacji rozstrzygać, jaki wpływ na ewolucję charakteru odpowiedzi ministra M. Miłkowskiego miała niedawna akcja spotkań prezesa Fundacji z posłankami i posłami oraz ich zainteresowanie tematem. Ważne, że Fundacja uzyskała cztery deklaracje gotowości złożenia interpelacji w tej sprawie, część z nich wstrzymana w oczekiwaniu na odpowiedź Ministra na list otwarty. Część polityków mogła zapewne deklarować złożenie interpelacji, aby “załatwić petenta”. Być może inni zobaczyli później, że podmioty wspierające finansowo ich lub ich partie nie tego oczekują? Zobaczymy już wkrótce po reakcji na ten wpis, który Fundacja przekaże reprezentantom Narodu.

Fundacja rozmawiała wyłącznie z posłankami i posłami opozycji i ich współpracownikami, chociaż list otwarty wysłała do posłów każdej opcji z wybranego obszaru.

Wydaje się, że to opozycji powinno zależeć na tym, żeby mieć czym merytorycznie działać, a tu dostają przecież za darmo bardzo dobry, jednoznaczny, merytoryczny temat. Jeden z rozmówców Fundacji spytał retorycznie: skoro kiedyś przejmiemy władzę, to po co mamy sobie ograniczać możliwości zbijania kapitału politycznego na decyzjach o wydawaniu 13 mld złotych środków publicznych? Ukłony za szczerość, chociaż Fundacja nie pochwala takiej dbałości o interes przyszłej władzy ze strony obecnej opozycji kosztem SPRAWIEDLIWYCH decyzji wpływających na życie i zdrowie obywateli Polski.

Widzicie to? Nawet tylko trochę bardziej merytorycznie uzasadnione decyzje refundacyjne miałyby nadmiernie ograniczyć uznaniowość, którą najłatwiej przekuwa się w kapitał polityczny. Fundacja uważa, że tylko decyzje merytorycznie uzasadnione w oparciu o kryteria ustawowe mogą być uznane za SPRAWIEDLIWE, czyli także być przewidywalne. 

Merytoryczne uzasadnienia decyzji refundacyjnych są wymagane przez kodeks postępowania administracyjnego i jest wysoce wątpliwa możliwość odstępowania od uzasadnień pod pretekstem uwzględnienia w całości żądania strony. 

Zwróćmy uwagę, że przy dozie kreatywności podobnej do tej z decyzji pozytywnych o podwyższeniu ceny można by przyjąć, że Minister Zdrowia spełnia w całości żądanie strony również przy decyzjach pozytywnych o objęciu refundacją. Wtedy w tych decyzjach także zamiast dotychczasowych uzasadnień z kalendarium i kopiuj-wklej z art. 12 ustawy o refundacji minister mógłby zastosować formułkę o odstąpieniu od uzasadnienia na podstawie art. 107 par. 4 Kpa. A jednak nie posuwa się aż tak daleko w odstępowaniu od uzasadnień decyzji. 

Co do wartości uzasadnień tworzonych metodą kopiuj-wklej, ostatnio Sąd Najwyższy uchylił wyrok, gdzie istotne wątpliwości wzbudził sposób uzasadnienia Sądu Apelacyjnego, który w całości “przekleił” lub przepisał do uzasadnienia wyroku treść pisma powoda (łącznie z literówkami).

W związku z otrzymaną od Ministra Zdrowia odpowiedzią na list otwarty Fundacja zwróciła się z prośbą o pomoc prawną lub finansową do dwóch organizacji branżowych przemysłu farmaceutycznego, których członków decyzje refundacyjne dotyczą bezpośrednio:

Prośby o pomoc prawną Fundacja złożyła także do dwóch organizacji pozarządowych:

Jeżeli możesz zaproponować, co zrobić prawnie w takiej sytuacji lub w jakikolwiek inny sposób pomóc, Fundacja zachęca do kontaktu: napisz maila kontakt@dlaprzejrzystosci.pl lub zadzwoń +48 503 376 384. Domyślnie wszelki taki kontakt Fundacja zachowuje w poufności, chyba, że wyrazisz zgodę na upublicznienie. 

Fundacja będzie informować o rozwoju sytuacji.